In gesprekken met onze netwerkpartners in onderwijs, jeugdzorg, welzijn en justitie zie ik steeds vaker een paradox ontstaan: ‘systemen’ worden complexer, terwijl oplossingen voor kinderen en jongeren in een kwetsbare positie juist menselijk kunnen – en wat mij betreft móeten – zijn.
“De jeugd van tegenwoordig houdt van luxe, heeft slechte manieren en respecteert de ouderen niet meer.” Deze uitspraak wordt vaak aan de oude Griekse filosoof Socrates toegeschreven.
Nu de formatiegesprekken gaande zijn, hoor ik in de perspraatjes van de betrokken politici steeds mooie woorden terugkomen zoals ‘vertrouwen’, ‘samen flinke stappen zetten’, ‘goede sfeer’. Er is en wordt overduidelijk gewerkt aan goede onderlinge relaties om te komen tot een nieuw kabinet.
De verkiezingen zijn achter de rug. De formatie is nog lang niet klaar. Ondertussen vragen veel mensen in het onderwijs zich af: krijgt passend of zelfs inclusief onderwijs straks wel voldoende aandacht in het nieuwe regeerakkoord? Misschien een logische vraag. Maar we gaan toch niet wachten op Den Haag? Inclusie ontstaat in de lerarenkamer!
In Nederland beschikken we over een rijke traditie waarin regulier en gespecialiseerd onderwijs elkaar aanvullen en versterken. Die traditie verdient het om gekoesterd en verder uitgebouwd te worden.
Het was een eenvoudige vraag van een moeder, tijdens een gesprek over inclusief onderwijs. De vraag bleef bij mij hangen. Omdat die zo ‘normaal’ klink. Natuurlijk wil je als ouder dat je kind de ondersteuning krijgt die nodig is.
Elke dag draait voor mij om werken aan inclusief onderwijs. Dat betekent voor mij: passend onderwijs bieden waarin iedere jongere zich gezien voelt en zich kan ontwikkelen, zoveel als mogelijk ook thuisnabij.
Je hoort het op het schoolplein. Aan de eettafel. In de supermarkt. ‘Doe eens NORMaal!’, ‘Dat is toch niet NORMaal?’ en: ‘Kun je niet gewoon NORMaal doen?’ We zeggen het vaker dan we doorhebben.
Iedereen hoort erbij. Daar zijn we het snel over eens. We willen scholen waar ieder kind zich welkom voelt, gezien wordt en zich kan ontwikkelen. Maar waarom leggen we in de praktijk nog zo vaak de nadruk op wat het kind moet veranderen? Of beter gezegd: op ‘het probleem’ in het kind? Onze systemen spreken soms een andere taal.
Inclusiever onderwijs. Daar kan niemand tegen zijn … Toch? In een samenleving die diverser wordt is het natuurlijk belangrijk dat kinderen samen opgroeien en elkaars verschillen leren waarderen. Toch blijkt inclusief onderwijs realiseren in de praktijk niet vanzelfsprekend.