Het kind voorop

Als je nodig bent moet je instappen. Die uitspraak geeft mij als directeur in het gespecialiseerd onderwijs steeds opnieuw richting. Niet omdat regels, procedures en wetgeving onbelangrijk zijn, maar omdat ze nooit belangrijker mogen worden dan het kind dat voor je staat.

Achter ieder dossier schuilt een verhaal

In het gespecialiseerd onderwijs ontmoeten we kinderen die vaak al een lange weg achter de rug hebben. Kinderen die meerdere scholen hebben bezocht. Kinderen over wie veel is gesproken, maar met wie veel minder vaak. Kinderen die hebben ervaren dat ze niet pasten binnen systemen, structuren of verwachtingen. Achter ieder dossier schuilt een verhaal. Een verhaal van zoeken, teleurstellingen en soms ook van verlies van vertrouwen. Juist daarom geloof ik dat onze verantwoordelijkheid verder gaat dan het volgen van regels en procedures.

Begin bij wat een kind nodig heeft

Als een kind ons nodig heeft, moeten we kunnen instappen. Daarom werken wij niet met vaste instroommomenten. We gaan een (kennismakings)gesprek aan zodra dat nodig is. Want een kind dat onze ondersteuning nodig heeft, kan niet maanden wachten tot een toelatingscommissie bijeenkomt of een volgend instroommoment zich aandient.

Onze eerste vraag is ook niet: mag dit volgens de procedure? Maar: wat heeft dit kind nodig om weer te kunnen leren, zich te ontwikkelen en erbij te horen? Het leerrecht van kinderen is geen theoretisch begrip. Het is een fundamenteel recht. Ieder kind heeft recht op onderwijs, op ontwikkeling en op volwassenen die verantwoordelijkheid nemen als het ingewikkeld wordt.

Misschien is dat wel waar inclusief onderwijs begint

Niet bij systemen of structuren, maar bij de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen voor een kind. Samen met ouders, collega’s en partners zoeken naar wat wél kan. Inclusie is geen eindpunt, het is een proces van blijven zoeken naar wat wél mogelijk is voor ieder kind.

Moed om maatwerk te bieden

Natuurlijk zijn wet- en regelgeving belangrijk. Ze bieden kaders, beschermen belangen en zorgen voor duidelijkheid. Maar kaders mogen nooit muren worden waarachter we ons verschuilen. Bureaucratie mag nooit belangrijker worden dan menselijkheid en professioneel handelen.

In het gespecialiseerd onderwijs weten we dat maatwerk soms moed vraagt. Moed om buiten de gebaande paden te denken. Moed om samen met ouders, professionals en samenwerkingspartners te blijven zoeken naar mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden. En soms ook de moed om simpelweg te zeggen: wij stappen in.

Kinderen zijn geen dossier

Kinderen zijn geen verzameling verslagen, diagnoses, handelingsplannen of incidentregistraties. Het zijn kinderen met talenten, dromen, onzekerheden en mogelijkheden. Kinderen die volwassenen nodig hebben die verder kijken dan het papier en de mens blijven zien.

Dat raakt de kern van ons werk. Aanwezig zijn. Klaarstaan wanneer anderen zijn afgehaakt. Blijven geloven in kansen wanneer het perspectief dreigt te verdwijnen. En verantwoordelijkheid nemen wanneer een kind ons nodig heeft.

Wie instapt maakt het verschil

Uiteindelijk zullen kinderen zich niet herinneren welke procedure we precies hebben gevolgd. Ze zullen zich herinneren wie er instapte toen het nodig was.

– Maartje Wonders, directeur so Widdonckschool & vso De Ortolaan in Heibloem

Reageren? Mail naar communicatie@aloysiusstichting.nl