Samen werken aan inclusie

Kansrijk onderwijs voor kinderen in Katwijk

Janneke Buitenhuis-Vrolijk

Lucas Tijbosch

In Integraal Kindcentrum (IKC) Katwijk werken kinderopvang, regulier en gespecialiseerd onderwijs en jeugdhulp nu ruim anderhalf jaar met elkaar samen onder één dak. Er zijn mooie stappen gezet op weg naar inclusie en er wachten nog veel meer kansen, vertellen orthopedagoog Janneke Buitenhuis-Vrolijk en directeur Lucas Tijbosch van De Windvang voor speciaal basisonderwijs (sbo).

Samen spelen, samen lezen, samen werken, samen vieren, samen één leerlingenraad: leerlingen van de reguliere Daltonschool en die van De Windvang voor sbo trekken volop samen op in hun gezamenlijke integraal kindcentrum en vinden dat heel gewoon. Mooie stappen op weg naar sociale inclusie, beamen Janneke en Lucas.

Nu niet alleen kinderen maar ook professionals elkaar steeds beter leren kennen – de gezamenlijke leerpleinen, teamkamer en IKC-lunch helpen daar ook bij – worden samenwerkingslijntjes steeds korter. “We lopen makkelijk bij elkaar binnen om advies te vragen”, merkt Janneke. “Ook de kinderopvang kwam bijvoorbeeld afstemmen voor de start van hun gespecialiseerde bso.”

Ook collega’s van De Leidse Buitenschool voor speciaal onderwijs en jeugdhulpinstelling Cardea werken samen in IKC Katwijk, dus die specialistische kennis is dichtbij. Samen met De Leidse Buitenschool is ook een gezamenlijke groep gestart voor leerlingen die ondersteuning bij het ‘leren’ kunnen gebruiken én baat hebben bij specialistische ondersteuning voor ‘gedrag’.

Meer ‘symbiose’ tussen regulier en sbo kan in de toekomst groeien, hopen Lucas en Janneke. “Denk aan een kind dat de ochtend in het regulier zit en ’s middags bij ons”, illustreert Lucas. “Dat kan hier in één gebouw natuurlijk makkelijk. Zolang maatwerk maar het uitgangspunt blijft.” Dit schooljaar stappen twee kinderen mogelijk over van sbo naar regulier onderwijs. “Daltononderwijs vraagt wel veel zelfstandigheid”, vertelt Janneke. “Dan is het extra fijn dat een kind in ons IKC makkelijk kan meedraaien om te ervaren hoe het gaat.”

“Regulier als het kan, speciaal als het moet”, vult Janneke aan. “En dat kan ook tijdelijk zijn. Maar we moeten vooral blijven kijken naar wat een kind nodig heeft. Als dat gespecialiseerd onderwijs is, is het fijn dat we dat thuisnabij kunnen bieden. En ook op tijd, zodat we kinderen ‘faalervaringen’ besparen en de juiste ondersteuning bieden voor hun ontwikkeling.”

In Integraal Kindcentrum (IKC) Katwijk werken Kok Kinderopvang, jeugdhulpinstelling Cardea, de reguliere Daltonschool, De Leidse Buitenschool (speciaal onderwijs) en De Windvang (speciaal basisonderwijs) met elkaar samen.

In IKC Katwijk vind je de Campus, waar De Leidse Buitenschool van Aloysius samenwerkt met Cardea. Kinderen tussen de 3 en 6 jaar krijgen hier dagbehandeling en onderwijs. Natuurlijk wordt hun ontwikkeling gestimuleerd en daarnaast kijken de professionals samen wat de best passende vervolgplek is voor een kind. Vanuit IKC Katwijk werken ook Cardea-teams voor specialistische gezinsbehandeling en systemische jeugdhulp thuis of op school.

Samen spelen

Voor de leerlingen van de reguliere Daltonschool en De Windvang voor sbo is het heel normaal: samen buitenspelen! “Kinderen uit de buurt van beide scholen spelen ook na schooltijd met elkaar en je ziet de eerste vriendschappen ontstaan”, vertelt Janneke. Ook komen alle kinderen net zo makkelijk naar een juf of meester van de andere school. “We kennen alle kinderen”, vertelt Janneke.

Samen werken

“Heel goed dat groepen van de Daltonschool en De Windvang door elkaar heen zitten in de school”, vindt Lucas. “Zij kunnen zo makkelijk samen werken op de leerpleinen.” De scholen kunnen tijdens knutselmomenten samen meer variatie aanbieden in het leren met hoofd, hart en handen en werken soms ook aan dezelfde thema’s.

Samen lezen

Samen een boek kiezen uit de schoolbieb en samen lezen: daar genieten de kinderen van de Daltonschool en De Windvang van. Doordat leerkrachten elkaar ook ontmoeten op de leerpleinen, ontstaat heel natuurlijk meer samenwerking. Zo was er al een gezamenlijk activiteitencircuit voor leerlingen.

 Samen medezeggenschap

In IKC Katwijk werken de leerlingenraden van de twee scholen samen en bespreken IKC-brede onderwerpen samen. Denk aan het gezamenlijke kerstfeest of een goed doel dat beide scholen gaan ondersteunen.

IKC Katwijk & de kernen in het samenwerkingsverband

In Samenwerkingsverband Primair Onderwijs Duin- en Bollenstreek werken scholen met elkaar en met netwerkpartners samen in ‘kernen’, om ervoor te zorgen dat ieder kind in de eigen kern – dichtbij huis dus – onderwijs kan volgen.

Janneke deelt expertise over ‘gedrag’ vanuit het speciaal basisonderwijs met intern begeleiders in die kernen. Ook verwelkomde IKC Katwijk collega’s van andere scholen tijdens een inspiratietour. En tijdens de ‘Inspirade’ van het samenwerkingsverband in oktober 2025, was IKC Katwijk ook paraat om te vertellen over samen werken aan (sociale) inclusie.

Kikkergroep & IKC Katwijk

Vanuit IKC Katwijk werkt Janneke namens de Aloysiusscholen mee aan de Kikkergroep in de kern Rijnsburg. Die groep is bedoeld voor jonge kinderen die tijdelijk en op maat extra ondersteuning krijgen, zodat zij ‘sterker’ door kunnen naar groep 3 in het regulier onderwijs. Overdracht van kennis hoort daarbij. Met de leerkracht van de Kikkergroep maakt Janneke een ronde langs alle kleutergroepen van reguliere scholen in de kern, om samen tijdig te signaleren of een kleuter baat kan hebben bij de Kikkergroep én om kennis te delen met de leerkrachten. De Kikkergroep is een initiatief van Stichting PCBO en wordt ondersteund door het samenwerkingsverband.